Trang Chủ Lớp 12 Bài tập SGK lớp 12

Giải bài 1,2,3,4,5 trang 15,16 SGK Hóa 12: Khái niệm về xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp

CHIA SẺ

[Bài 3 Hóa học 12] Giải bài 1,2,3 trang 15; bài 4,5 trang 16 SGK Hóa lớp 12: Khái niệm về xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp 

Khái niệm về xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp 

1. Xà phòng

– Xà phòng thường dùng là hỗn hợp muối của natri hoặc muối của kali của axit béo, có thêm một số chất phụ gia.

– Thành phần chính : muối Na+ (hoặc K+) của axit panmitric hoặc axit stearic.

– Ưu, nhược điểm :bị mất tác dụng khi gặp nước cứng nhưng dễ bị phân hủy bởi vi sinh vật trong tự nhiên.

– Phương pháp sản xuất : đun chất béo với dung dịch kiềm trong các thùng kín ở nhiệt độ cao, sau đó thêm muối ăn vào hỗn hợp để tách muối của axit béo sinh ra ; các muối này được lấy ra rồi trộn với phụ gia ép thành bánh.

2. Chất giặt rửa tổng hợp.

– Những chất không phải là muối natri của axit cacbonxylic nhưng có tính năng giặt rửa gọi là chất giặt rửa tổng hợp.

– Thành phần chính : muối Na+  (hoặc K+) của axit đođexylbenzensunforic.

– Ưu, nhược điểm : không tạo kết tủa với ion Ca2+, Mg2+ nhưng khó bị phân hủy bởi các sinh vật trong tự nhiên nên làm ô nhiễm môi trường.

– Phương pháp sản xuất : được tổng hợp từ các chất lấy từ dầu mỏ.

– Tác dụng tẩy rửa của xà phòng và chất tẩy rửa tổng hợp : làm giảm sức căng mặt ngoài của chất bẩn => chất bẩn phân chia thành nhiều phần nhỏ và phân tán vào nước rồi bị rửa trôi đi.

Đáp án và giải bài tập khái niệm về xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp bài 3 Hóa 12 trang 15,16

Bài 1. Xà phòng là gì?

Xà phòng là hỗn hợp muối natri hoặc muối kali của axit béo có thêm một số chất phụ gia


Bài 2. Phát biểu sau đây là đúng (Đ) hay sai (S) ?

a) Xà phòng là sản phẩm của phản ứng xà phòng hóa.

b) Muối natri hoặc kali của axit hữu cơ là thành phần chính của xà phòng.

c) Khi đun nóng chất béo với dung dịch NaOH  hoặc KOH ta được xà phòng.

d) Từ dầu mỏ có thể sản xuất được chất giặt rửa tổng hợp.

Đáp án:

a) Đ

b) S. Thành phần chính của xà phòng là hỗn hợp của muối natri hoặc kali của axit béo.

c) Đ

d) Đ


Bài 3. Một loại mỡ động vật chứa 20% tristearoylglixerol, 30% tripanmitoyglixerol và 50% trioleoylglixerol (về khối lượng).

a) Viết phương trình hóa học của các phản ứng xảy ra khi thực hiện phản ứng xà phòng hóa loại mỡ trên.

b) Tính khối lượng muối thu được khi xà phòng hóa gần 1 tấn mỡ trên bằng dung dịch NaOH, giả sử hiệu suất của quá trình đạt 90%.

Giải bài 3:

a) Các PTHH:

(C17H35COO)3C3H5 + 3NaOH   -> 3 C17H35COONa + C3H5(OH)3                         (1)

(C15H31COO)3C3H5 + 3NaOH  -> 3 C15H31COONa + C3H5(OH)3                           (2)

(C17H33COO)3C3H5 + 3NaOH  -> 3C17H33COONa + C3H5(OH)3                            (3)

b)

Số mol tristearoylglixerol = 20000/890 = 224,72(mol).

Số mol trioleoylglixerol = 500000/884 = 565,61 (mol).

Số mol tripanmitoylglixerol = 300000/806 =372,21 (mol).

Theo (1) thì khối lượng của natri stearat sẽ là : 224,72.3.306 = 206292,96 (gam).

Theo (2) thì khối lượng natripanmitat là : 372,21.278.3 = 310423,14 (gam).

Theo (3) thì khối lượng natri oleat là : 565,61.3.304 = 515836,32 (gam)

⇒ Tổng khối lượng muối thu được là : 1032552,42 (gam)

Vì hiệu suất của cả quá trình bằng 90% nên khối lượng muối thực tế thu được là :

1032552,42.90% = 929297,18 (gam).


Bài 4. Nêu những ưu điểm và hạn chế của xà phòng so với  dùng chất giặt rửa tổng hợp.

Hướng dẫn: Xà phòng chỉ dùng được trong nước mềm, chất giặt rửa tổng hợp dùng được ngay cả trong nước cứng.

Việc khai thác nguồn dầu, mỡ động, thực vật để sản xuất xà phòng dẫn đến mất cân bằng sinh thái, gây ảnh hưởng xấu đến môi trường.


Bài 5 trang 16 Hóa 12: Cần bao nhiêu kg chất béo chứa 89% khối lượng tristearin (còn 11% tạp chất trơ bị loại bỏ trong quá trình nấu xà phòng) để sản xuất được 1 tấn xà phòng chứa 72% khối lượng natri stearat.

Giải bài 5:

(C17H35COO)3C3H5 + 3NaOH   -> 3 C17H35COONa + C3H5(OH)3        890 kg                                      918 kg

x kg                                       720 kg

=> x = 698,04 kg.

CHIA SẺ